Natuur in de stad vroeger en nu!

.
Deze pagina wordt momenteel opnieuw ingericht. Intussen is hij wel te bekijken.

      

Voorjaar 2021 wordt de raam-expo ‘O kijk, natuur in de stad vroeger en nu!’ opnieuw opgepakt.
De expo is oorspronkelijk opgestart in het voorjaar van 2020 en zou naar de zomer toe steeds verder uitgroeien, Door de gezondheidsmaatregelen haperde die uitgroei toen echter. De expo keert dit jaar, 2021, terug om nu in Zierikzee uit te groeien tot ca 20 posters, over verschillende dieren en planten, langs de route van Zuidhavenpoort tot bij de Nieuwe Kerk. Bij elke poster is er meer info op deze site. Aan de expo gekoppeld werd en wordt er aandacht gegeven aan diverse landelijke teldagen van dieren en planten in eigen tuin en stad. Door laten lopen van de route door andere kernen op het eiland zal deze keer waarschijnlijk nog even duren.


Inleiding
-Route met adressen en thema’s
Klik op thema voor meer info
-Kalender met teldagen


‘O kijk, natuur in de stad vroeger en nu!’
Met deze expo is er een nieuwe blik in de stad te zien, nu door een ‘groene  bril’. Ook deze expo toont dit, aan de hand van oude foto`s, afbeeldingen en stukjes uit kranten, bij een treffende locatie. Deze keer is er bij alke blik in vroegere tijden een koppeling naar de flora en fauna vandaag de dag door koppeling aan landelijke teldagen en dergelijke. 

Bij de voorbereidende zoektocht werd duidelijk dat het fotograferen van natuur in het begin van de fotografie niet veel voorkwam. Het tekenen van allerlei planten en dieren, ook al ging het puur om het aanschouwelijk maken van soorten, gebeurde juist al lang op hoog niveau. Daarom zijn bij de verschillende posters meestal mooie oude schoolplaten afgebeeld. Hier op de website staat per dier of plant meer info met gebruik van oude foto’s, oude kaarten, oude krantenstukjes, maar ook van nieuwe filmpjes. (Overigens worden virussen en bacteriën, Covid of niet, voorlopig overgeslagen.)
Hoeveel natuur er binnen de veste was en is, is ook nu nog redelijk onbekend. Er is momenteel weer de nodige aandacht voor omdat de kernen vaak een veel belangrijkere rol (kunnen) hebben voor flora en fauna dan gedacht en omdat meer daarvan voor bewoners ook heel prettig is. Daarom lag de kopeling aan de huidige teldagen snel voor de hand.
Daarnaast worden er ook koppelingen gelegd bij andere events, waarbij dit logisch blijkt, zoals Koningsdag en Monumentendag ed.



Routekaart O kijk, natuur ide stad vroeger en nu! in wording. |
Van de Zuidhavenpoort tot Fizi bij de Nieuwe Kerk,
met bij elk punt een spot op een treffend dier of plant en daarbij meer info op de site.

 1. Springende vissen. Sashaven net buiten de Zuidhavenpoort, Oude Haven 2.
2. Zeehonden in de Oude Haven (en in de Nieuwe Haven). Aansluitende teldag bij de Oosterschelde.
3. Kikkers en padden, t.o. Vijver Kraanplein, aansluitende teldag Kikkerdriltelling. Of deze bij  d Varreput en hier Vlinders.
4. Groen binnen en rond de veste, boomgaarden, tuinderijen en bomen langs de Oude Haven
5. Bomen, aansluitend event Boomfeestdag.
6. Vogels, Havenpark, aansluitende teldag Vogeltelling.
6b. Bodemdiertjes (en spinnen).

7. Vis voor de stad, Lunchcafe vh Het Centrum, Event Havendag.
8. Huisdieren als paarden en honden, Havenzicht/vh Marskramer,
9. Onkruid / wilde planten, hoek Appelmarkt-Dam, Eindejaarstelling wilde planten en Chalkchallenge.
10. Fossielen, Oudste pand, Archeologiedag.
11. Monumentale bomen, bij Wilhelminaboom, aansluitende registratie Boom van het jaar.
11b. Egels

12. Vleermuizen, bord aan de Nieuwe Kerk, teldagen Vleermuizen in voorjaar en najaar.
13. Goudvissen, t.o. beeld Job Baster.
14. Torenvalk, Fizi,
15. Tuinderijen in de stad, Fizi,
16. Vlinder, Fizi, Vlindertelling.
17. Bijen, Weststraat atelier, Bijentelling.
18. Mol?


Kalender Tellingen 2021
Ook met enkele andersoortige evenementen. Daarvan is nog niet zeker of die ondanks de covidregels doorgaan.

-1e Kerstdag 2020 t/m vrijdag 1 januari 2021: de Eindejaars Plantenjacht. Bloeiende planten in de winter.
-laatste weekend  januari (30&31) Jaarlijke Nationale Tuin-Vogeltelling,
-zaterdag 13 t/m zondag 21 februari 2021 (normaal weekend medio februari) Mollentelling 2021.
-zaterdag 13 maart – zondag 4 april 2021 Kikkerdriltelling 2021
-woensdag 17 maart > 10 november Nationale Boomfeestdag.
-zondag 21 maart Begin voorjaar

-zaterdag 3 april 2021 (paaszaterdag): Landschapsdag Schouwen-Duiveland in Burgh-Haamstede.
-zondag  4 en maandag 5 april Pasen
-weekend 17 & 18 april 2021 Nationale Bijentelling

-van ca 5 april  tot 20 mei kan iedereen en boom nomineren als Boom van het  Jaar.
-dinsdag 27 april Koningsdag

-weekend 22 & 23 mei 2020: Landelijke teldag vleermuizen (met covidrestricties)
-(zaterdag 29 mei:  ‘Botanical chalking’)
-maandag 21 juni Langste Dag – Kortste Nacht.

-zaterdag 3 tot en met zondag 25 juli week van de Tuinvlindertelling, georganiseerd door de Vlinderstichting
-eind aug: Jaarlijkse zeehondentelling in de Voordelta en de Wester- en Oosterschelde.
-weekend 11 & 12 sept 2020 is het jaarlijkse Egelweekend, georganiseerd door de Egelwerkgroep
-weekend 11 & 12 sept: Monumentenweekend. Erfgoed voor iedereen.
-weekend 18 & 19 sept,Nationale Spinnentelling. 

-zaterdag 25 september t/m donderdag 7 oktober Bodemdierendagen 
-oktober Maand van de Geschiedenis ‘Aan het werk’.
-zaterdag 30 op zondag 31 oktober Nacht van de Nacht.
-10 november Nationale Boomfeestdag.
-dinsdag 21 op woensdag 22 december Kortste dag – Langste Nacht.

-zaterdag 1e Kerstdag tot en met zaterdag 1 januari 2022: de Plantenjacht. Bloeiende planten in de winter.




1. Springende vissen, te zien vanonder de Zuidhavenpoort in de ‘Sashaven’ op menig zomerse dag.

 


De ’Sashaven’ is het deel van de haven dat nog een over is van de oude Ee de kreek waaraan Zierrikzee ooit is opgebouwd. De springende vissen zijn ook elders in Zeeland wel te zien.
Foto van ca 1900. Genomen vanaf de brug aan de buitenzijde van de Zuidhavenpoort met zicht op de zijde 
Visschersdijk,
(In de houtloodesn zit tegenwoordig de Museumwerf Stads-en Commerciewerf)
Uitgever: Mooij, A.C. de, ZierikzeeBron: Zeeuws Archief, Zeeuws Genootschap, Zelandia Illustrata, Prentbriefkaarten, nr 7165

.
Zierikzeesche Nieuwsbode 1850
Ook toen werd hier al op Harders gevist.

Voor wie niet direkt de Harders treft. Klik hoe voor een prachtige impreesie. WEl van elders met een echt grote school.
thekidshouldseethis.com/post/33514168010

 Met dank aan hsvoosterschelde voor de info over het soort vis.
hsvoosterschelde.nl

   Geen teldag.




2. Zeehonden in de Oude Haven (en in de Nieuwe Haven).

Teldag bij de Oosterschelde.
Kijk-en luisterpunt aan de kop van het Nieuwe Havenkanaal.




3. Kikkers en padden, bij vijver Kraanplein. (Of deze bij Varreput en dan vlinders bij Kraanplein)

Periode 3 maart-4 april 2021 Kikkerdriltelling 2021
www.tuintelling.nl/evenementen/kikkerdriltelling

Iedereen met een vijver kan mee doen aan de telling. Mensen kunnen op de website Tuintelling.nl opgeven hoeveel kikkers en klompen kikkerdril ze kunnen vinden in hun vijver. Naast kikkerdril worden ook legsels van padden en salamanders geteld. RAVON gebruikt die informatie om in te schatten hoe goed het gaat met de populatie van kikkers en andere vijverdieren. Volgens een woordvoerder van de organisatie gaat het nu veel beter met kikkers dan in de jaren zeventig en tachtig. Toen hadden zij te lijden onder zure regen, een probleem dat nu naar de achtergrond is verdwenen. Ook hebben natuurorganisaties ervoor gezorgd dat er meer modderpoelen komen waarin kikkers en andere vijverdieren goed gedijen.
Rond deze tijd leggen vooral bruine kikkers hun eitjes. In de jaren tachtig was kikkerdril in de eerste weken van april te zien, maar nu legt het gemiddelde kikkerwijfje door klimaatverandering eind maart haar eitjes.




4. Groen binnen en rond de veste
Over de boomgaarden en tuinderijen plus over de bomen langs de Oude Haven en op de stadswallen.

-Vergelijking door de tijden met kaarten.
Op de oude stadsplattegronden van Zierikzee is te zien dat bij de aanleg van de stadswallen er veel groen ‘binnen de veste’was, maar dat dat ook eeuwenlang zo is gebleven. Soms is het idee dat er ruimte was gehouden voor groei van de bevolking, wel zo logisch is echter dat er bewust voor gexorgd isdat er boomgaarden en tuinderijen waren zodat er ook bij een belegering voedsel aanwezigwas. Een wijdere wal, betekent natuurlijk meer muur/wal om te verdedigen, maar dat zou het zo alleszins waard zijn.
Er zijn enkele oude foto`s waar deze oude boomgarden en tuinderijen te zien zijn. In de periode van de vroege fotografie had dit echter niet veel aandacht.
Luxer waren de bomen die in een latere eeuw langs de oude Haven en langs de wal aangelegd zijn. Daarvan is op de kaarten te zien dat deze later aangelegd zijn.

           
Zierikzee: 1545 door Jacob van Deventer = 1649 door Bleau = 1747 door Triton –  1867 Kuyper – 1912 op een Bonnekaart – 2021 via Google earth

              

1. Oude foto’s boomgaarden Buijze en De Verwachting.
2. Kwekerij Zeldenrust, net buiten de Veste, aan de Timmermansdij.
3. 1940 – 1950Zierikzee. Sint Lievens Monstertoren. Gezien vanaf het open veld achter de Regenboogstraat.

Bron Gemeentearchief Schouwen-Duiveland, Beeldbank Schouwen-Duiveland, nr ZM-2893
4.De gracht met uitzicht op de Nobelpoort en rechts de stadswallen over na het afbreken van de oude stadsmuur.
5. NL-MdbZA_5870_SP-0409 appelverkoper van zeldenrust 275 kb




5. Bomen, Havenpark.

      

Woensdag 17 maart > 10 november Nationale Boomfeestdag.
De aanhoudende pandemie maakt uitstel onontkoombaar. “We hebben gedacht aan een Corona-proof-Boomfeestdag, maar we willen dat alle kinderen die mee willen doen, ook echt mee kunnen doen aan dit traditionele natuurfeest en dat kan niet” Peter aldus Derksen (directeur Stichting Nationale Boomfeestdag). Klik HIER voor meer info.




6. Vogels, Havenpark

Eerder verzamelde info.

Laatste weekend van januari de Jaarlijkse Nationale Tuin-Vogeltelling, 
Tel de vogels in eigen tuin of perk en draag bij aan de update over de stand van zaken. Plaatjes helpen de nit-wit. Ook worden daarbij tips gegeven voor een prettigere tuin voor vriendelijke vogel. Klik hier voor meer info en deelname.




6b. Bodemdiertjes (en spinnen) / insecten

Waar groen is leven ook bodemdieren en (andere) insecten: lieveheersbeestjes en allerlei andere torren en kevers, mieren en ook slakken. Dat is trouwens geen schattig wereldje, sommige soorten eten weer andere op en regenwormen zijn bijvoorbeeld ook weer voer voor vogels, die daardoor hier kunnen leven.

Op onderstaande oude schoolplaat hier ook nog de slakken waar allerlei details bij getekend zijn.


Ook in 1892 was de mooie rol van regenwormen al bekend, dit ook voor het lomaken van de grond waar planten weer voordeel van hebben.

-Van 25 september t/m 7 oktober mee met de Bodemdierendagen 2021 Met waarneming van publiek kan beter gezien worden hoe het gaat met het bodemleven in de Nederlandse dorpen en steden. Meedoen kan met een duik eigen tuin of balkon, perk of park en voor kinderen ook bij een schoolplein! Het invulformulier voor de waarnemingen kan direct online ingevuld en doorgeven of eerst gedownload meegenomen naar buiten. Meer info op bodemdierendagen.nl/doe-mee.

-19&20 sept. 2020: Nationale Spinnentelling. www.tuintelling.nl/evenementen/spinnentelling 2020




7. Vis voor de stad, Lunchcafe vh Het Centrum.

Havendagen.
Visafslag.


8. Huisdieren, paarden en honden, Havenzicht/vh Marskramer.


9. Onkruid / wilde planten, Hoek Appelmarkt-Mol.

1e Kerstdag 2020 tot en met 1 januari 2021: de Eindejaars Plantenjacht. Bloeiende planten in de winter. 
FLORON organiseert deze winter voor de zevende maal de Eindejaars Plantenjacht in een ogenschijnlijk onmogelijk periode: midden in de winter. Van Kerst tot 3 januari gaan plantenliefhebbers overal in Nederland op zoek naar bloeiende planten. We zijn benieuwd hoeveel verschillende planten er dan nog in bloei staan en welke bloeiende plant het meest wordt gezien. Jij kunt ook meedoen!We verwachten deze winter aardig wat bloeiende planten te vinden. Het gaat dan bijvoorbeeld om soorten die bij het uitblijven van serieuze nachtvorst de bloei nog wat weten te rekken of om soorten die het hele jaar door bloeiend te vinden zijn. En als het weer echt meezit dan beginnen  voorjaarsbloeiers al te bloeien op zonnige en beschutte plekken, zoals we in eerdere jaren hebben gezienKlik HIER  voor aanmelding en meer info.

1e Kerstdag tot en met 1 januari 2022: de Plantenjacht. Bloeiende planten in de winter.


-za 30 mei:  Met veel plezier promoten we hier de nieuwe hype ‘botanical chalking’ = bij plantjes en onkruid in/bij stoepen deze met stoepkrijt ernaast
natekenen en/of de naam erbij zetten. Helemaal leuk in aansluiting bij de raamexpo ‘O kijk, natuur in de Stad!’

Over de initiatiefnemers en het idee: morethanweeds.co.uk/news/ Snel en internationaal populair geworden door dit artikel: www.theguardian.com/environment/2020/may/01/not-just-weeds-how-rebel-botanists-are-using-graffiti-to-name-forgotten-flora-aoe . Ook in Nederland heeft het al op vele plekken aandacht gekregen, o.a. bij www.degroeneagenda.nl/botanical-chalking/
Insturen van een foto ervan, via stichtingvlam@gmail.com, is van harte welkom.

Appreciation of chalking on Twitter


10. Fossielen, Oudste pand.

 


11. Monumentale bomen, bij de Wilhelminalinde.

Van 5 april  tot 20 mei 2021 kan iedereen en boom nomineren als Boom van het  Jaar.
Een vakjury kiest uit alle aanmeldingen één boom per provincie. Deze 12 genomineerden worden 26 augustus bekend gemaakt. In de periode van 30-08 tot 18 oktober 12.00 uur kan een ieder stemmen op zijn/haar favoriete boom. 20 oktober wordt de winnaar bekend gemaakt. Zie: www.deboomvanhetjaar.nl


12. Vleermuizen, bord aan de Nieuwe Kerk (?)

za 23 & za 24 mei 2020: Landelijke teldag vleermuizen
29 en 30 augustus 2021 tijdens de tweede Nationale Vleermuistuintelling.

Moment voor een rondje bij schemeringen langs de Nieuwe Kerk en poorten, maar ze vliegen soms zelfs in gewone tuinen in Plan West. Klik HIER voor meer info: www.zoogdiervereniging.nl/agenda/2020/voorjaars-vleermuistuintelling.

 


13. Goudvissen, t.o. beeld van Job Baster


14. Torenvalk, Fizi


15.  Tuinderijen in de stad, Fizi


16. Vlinder, Fizi

Van 4 tot en met 26 juli 2020 week van de Tuinvlindertelling, georganiseerd door de Vlinderstichting
Meedoen, door te tellen in eigen tuin of in perk of park, draagt bij om de kennis van de stand van zaken up to date te houden. Je ziet nog eens wat en er zijn tips om je tuin extra aanlokkelijk te maken voor vlinders. Klik hier voor de site van de Vlinderstichting met instructies en meer leuke vlinderinfo.


17. Bijen

za 17 & zo 18 april 2021 Nationale Bijentelling 
Zie ook www.nederlandzoemt.nl/doe-mee / www.nationalebijentelling.nl.

 


18. Egel en Mol

za 12 & zo 13 sept 2020 is het jaarlijkse Egelweekend. De Egelwerkgroep van de Zoogdiervereniging, vraagt iedereen op om egelwaarnemingen door te geven, bijvoorbeeld uit eigen achtertuin of buurt. Deze waarnemingen dragen bij aan onderzoek naar de egel in Nederland. Klik HIER voor meer: info. www.egelwerkgroep.com

Zaterdag 13 februari tot en met 21 februari. mollentelling 2021.
Deze telling, georganiseerd door de zoogdierenverenging, is dit jaar een ruime week vanwege de omstandigheden met hoog water en de laag sneeuw die Nederland bedekt, Deze weersomstandigheden maken het bovendien extra interessant om te letten op mollen in de stedelijke gebieden. Natuurlijk mag je ook de rest van het jaar waarnemingen invoeren, graag zelfs! Op deze pagina vind je meer informatie over de Mollentelling en beantwoorden we een aantal veelgestelde vragen. Klik HIER voor meer info en deelname.